ELEŞTİRİ TARİHİ 1. ÜNİTE

ELEŞTİRİ TARİHİ 1. ÜNİTE SORULARI

 

1.    Türkçede kullanılan tenkid ve onun eş anlamlısı olan eleştiri kavramları, Fransızcadaki …….. anlamına gelen “………” teriminin karşılığıdır ?

A. tezat-poetik

B. yargılamak-critique

C. eleştirmek-muazehe

D. hicvetmek-intikad

E. eleştirmek-critique

 

Cvp:B

 

2.Tanzimat dönemi aydınları, Batı kültüründe bulunan “critique” terimini sırasıyla hangi kelimelerle karşılamışlardır?

A. muaheze-tenkid-intikad

B. eleştiri-tenkid-muaheze

C. tenkid-intikad-muaheze

D. muazehe-eleştiri-tenkid

E. intikad-muaheze-tenkid

 

Cvp:A

 

3.Terimleri Türkçeleştirme akımı başlayınca “……..” terimi yaygınlaşmıştır?

A. taşlama

B. hiciv

C. eleştiri

D. yargı

E. tenkid

 

Cvp:C

 

4.Sanatın yahut edebiyatın incelenmesi, tartışılması, değerlendirilmesi, yargılanması işine ne ad verilir?

A. kuram

B. hüküm

C. bildirişim

D. eleştiri

E. belagat

 

Cvp:D

 

5.Bilgisine, görgüsüne, zevkine güvenen ve bu niteliklerine dayanarak diğer sanatçıların eserlerini değerlendiren kişiye ne ad verilir?

A. showmen

B. muhterem

C. bilge

D. eleştirwomen

E. eleştirmen

 

Cvp:E

 

6.Eleştiriyi “zihinsel eserlerin üstün ve zayıf yönlerini ortaya koymak” olarak tanımlayan kimdir?

A. Scaliger

B. Jules Lemaitre

C. Sainte Beuve

D. F. Thumerel

E. Jean Molino

 

Cvp:A

 

7.Eleştiriyi “kitaplardan zevk almak, onlarla duyguları inceltmek ve zenginleştirmek sanatı” olarak tanımlayan kimdir?

A. Scaliger

B. Jules Lemaitre

C. Sainte Beuve

D. F. Thumerel

E. Jean Molino

 

Cvp:B

 

8.Eleştirmeni “eleştirmen, okumayı bilen ve başkalarına öğreten adamdır” diye tanımlayan kimdir?

A. Scaliger

B. Jules Lemaitre

C. Sainte Beuve

D. F. Thumerel

E. Jean Molino

 

Cvp:C

 

9. Kültürel gelişmeleri, yazarları ve eserleri kronolojik bir sırayla ele alır ve onları değerlendirir.

   -Genel olarak geçmişte kalan eserlerle ilgilenir.

   -Onları tarihî olaylar olarak ele alır, gün ışığına çıkarır ve sınıflandırır.

Yukarıda bahsedilen tür aşağıdakilerden hangisidir?

A. edebiyat kuramları

B. edebi eleştiri

C. sanat eleştirisi

D. edebiyat tarihleri

E. sanat tarihi

 

Cvp:D

 

10.Edebiyatın yöntemlerini, ilkelerini, kategorilerini ve ölçütlerini araştıran tür aşağıdakilerden hangisidir?

A. edebiyat kuramları

B. edebi eleştiri

C. sanat eleştirisi

D. edebiyat tarihleri

E. sanat tarihi

 

Cvp:A

 

11.-Daha çok somut sanat eserlerini inceler.

    -Edebiyat tarihinden farklı olarak daha çok yeni eserlerle ilgilenir.

Yukarıda bahsedilen tür aşağıdakilerden hangisidir?

A. edebiyat kuramları

B. edebi eleştiri

C. sanat eleştirisi

D. edebiyat tarihleri

E. sanat tarihi

 

Cvp:B

 

12.F.Thumerel’e göre eleştiriler kaç sınıf altında toplanır ve bunlar nelerdir?

A. 2, hüküm eleştirisi-açıklayıcı eleştiri

B. 3, yorumlayıcı eleştiri-biçimsel eleştiri-hüküm eleştirisi

C. 3, açıklayıcı eleştiri-bilimsel eleştiri-yorumlayıcı eleştiri

D. 4, yargılayıcı eleştiri-bilimsel eleştiri-hüküm eleştirisi-biçimsel eleştiri

E. 2, biçimsel eleştiri-hüküm eleştirisi

 

Cvp:A

 

13.Eleştirinin ilk görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A. eser ve yazar arasında bağlantı kurmak

B. eserin kötü yönlerini ortaya çıkarmak

C. eseri öznel bir bakış açısıyla yargılamak

D. eser hakkında bilgi vermek

E. eserin güzel ve faydalı yönlerini ortaya çıkarmak

 

Cvp:D

 

14. Eserin değeri problemiyle ilgilenir, onun hakkında iyi yahut kötü, güzel yahut çirkin, faydalı yahut zararlı tarzında bir hüküm verir.

    -Diğer eserlere göre değerli olup olmadığı konusunda bir yargıya varır.

    -Yarı nesnel, nesnel ve öznel olan tipleri vardır.

Yukarıda bahsedilen eleştiri türü aşağıdakilerden hangisidir?

A. yapısal eleştiri

B. hüküm eleştirisi

C. biçimsel eleştiri

D. açıklayıcı eleştiri

E. bilimsel eleştiri

 

Cvp:B

 

15.Aşağıdakilerden hangisi bir hüküm eleştirisi değildir?

A. 17. yy’da klasisizm akımına bağlı eleştiriler

B. Boileau’nun eleştiri anlayışı

C. öznel eleştiriler

D. gazete eleştirileri

E. yapısal eleştiriler

 

Cvp:E

 

16.Açıklayıcı eleştiri kendi içinde kaç sınıfa ayrılır ve bunlar nelerdir?

A. 3, yorumlayıcı eleştiri-bilimsel eleştiri-biçimsel eleştiri

B. 2, yapısal eleştiri-psikanalitik eleştiri

C. 3, hüküm eleştirisi-biçimsel eleştiri-yapısal eleştiri

D. 2, biçimsel eleştiri- yargılayıcı eleştiri

E. 2, bilimsel eleştiri-yapısal eleştiri

 

Cvp:A

 

17. Freudün kuramları çerçevesinde gelişen Psikanalitik eleştiri, hangi tür eleştiridir?

A. hüküm eleştirisi

B. yapısal eleştiri

C. yorumlayıcı eleştiri

D. bilimsel eleştiri

E. biçimsel eleştiri

 

Cvp:C

 

18.-Metni açıklamak için metnin dışındaki nesnel olguları araştırır.

    -Nesnellik kaygısı büyüktür.

    -Lansonun eserlerinde bu tip eleştiri ön plana çıkar.

    -Üniversite eleştirileri de bu gruba girer.

Yukarıda bahsedilen eleştiri türü aşağıdakilerden hangisidir?

A. hüküm eleştirisi

B. yapısal eleştiri

C. yorumlayıcı eleştiri

D. bilimsel eleştiri

E. biçimsel eleştiri

 

Cvp:D

 

 

19.-Edebî eserin yapısına, üslûbuna ve türüne yönelmiş bir eleştiri anlayışıdır.

    -Yapısal eleştiri yöntemleri bu tip içinde yer alır.

Yukarıda bahsedilen eleştiri türü aşağıdakilerden hangisidir?

A. hüküm eleştirisi

B. psikanalitik eleştiri

C. yorumlayıcı eleştiri

D. bilimsel eleştiri

E. biçimsel eleştiri

 

Cvp:E

 

20. Edebiyat kuramcıları, Réne Wellek ve Austin Varren, edebiyatı inceleme tarzlarını hangi başlıklar altında toplarlar?

A. dış yaklaşım-iç yaklaşım

B. alt yaklaşım-üst yaklaşım

C. kurallar modeli-tarihsel model

D. dilbilimsel yaklaşım-yapısal yaklaşım

E. yorumsal yaklaşım-tarihsel yaklaşım

 

Cvp:A

 

21.Aşağıdakilerden hangisi edebiyat incelemelerinde dış yaklaşım olarak kabul edilen araştırmalardan biri değildir?

A. edebiyat ve biyografi arasındaki ilişki

B. eser ve yazar arasındaki ilişki

C. edebiyat ve psikoloji arasındaki ilişki

D. toplum ve felsefe arasındaki ilişki

E. mit ve semboller arasındaki ilişki

 

Cvp:E

 

22.Aşağıdakilerden hangisi edebiyat incelemelerinde iç yaklaşım üzerine yapılan çalışmalardan biri değildir?

A. eser ve yazarı üzerine yapılan çalışmalar

B. eserin üslubu, ahengi, ritmi ve vezni üzerine yapılan çalışmalar

C. mecaz, istiare gibi edebi sanatlar üzerine yapılan çalışmalar

D. hikaye etme bilimi çalışmaları

E. edebi türler üzerine çalışmalar

 

Cvp:A

 

23.Aşağıdakilerden hangisi Jean Molino’nun görüşüne göre metin analizi türlerinden biri değildir?

A. kurallar modeli

B. tefsir yahut yorum modeli

C. tarihsel model

D. dilbilimsel ve yapısal model

E. iç yaklaşım modeli

 

Cvp:E (dış yaklaşım modeli)

 

24.Aşağıdakilerden hangisi eleştirinin niteliklerinden biri değildir?

A. Eleştiri edebî eserleri açıklar, onların değerini, güzelliğini, doğruluğunu, yeniliklerini, üslubunu, ahlakî değerini, felsefesini ve düşünüş tarzını, kusurlarını ortaya koyar.

B. Eleştiri, yazar ve eser arasında bir köprü rolünü üstlenmez.

C. Yazara yeni okuyucular kazandırır, ona hatalarını gösterir, eserin anlaşılmayan, karanlık kalan yönlerini açığa çıkarır.

D. Hatta eserin yazarı tarafından dahi fark edilmemiş niteliklerini gözler önüne serer.

E. Okuyucuya yeni eserleri duyurur, eserin üstü kapalı anlamlarına ve yazarın amaçlarına okuyucunun dikkatini çeker.

 

Cvp:B ( üstlenir )

 

25. Edebiyat kuramları, aslında değişik, çoklu görüşleri değil, göreli görüşleri yansıtır.” diyen kimdir?

A. A. Compagnon

B. Jules Lemaitre

C. Sainte Beuve

D. F. Thumerel

E. Jean Molino

 

Cvp:A

 

26. Dilbilim terimi olarak karşıt, çok zaman “mukabil” anlamında “……..” anlamında kullanılır?

A. zıt

B. tezat

C. opposition

D. eleştiri

E. muaheze

 

Cvp:C

 

27.Aşağıdaki verilen kelimelerden hangisi birbirine karşıt (opposition) değildir?

A.inmek-binmek

B. inmek-çıkmak

C. inmek-kalkmak

D. tay-at

E. eşek-inek

 

Cvp:E

 

28.Aşağıdakilerden hangisi metinler arası ilişkilerden biri değildir?

A. iç metinlik

B. dış metinlik

C. ek metinlik

D. tip metinlik

E. üst metinlik

 

Cvp:E ( art metinlik )

 

29.Aşağıdakilerin hangisinde metinler arası ilişkinin açıklaması yanlış verilmiştir?

A. İç metinlilik:Bir metnin içinde başka bir metnin bulunmasıdır. Bu ayırım, metin / iç metin ayrımını yansıtmaktadır.

B. Dış metinlilik:Bir metin hakkında yazılan tenkitler, açıklamalar, tahliller ve yorumların hepsi birer dış metindir. Bu ayırım, metin / dış metin ayırımını yansıtmaktadır.

C. Ek metinlilik:Bir metnin önünde, sonunda yer alan başlıklar, alt başlıklar, önsöz, sonsözler, notlar, “der-kenâr”lar, yayıncı açıklamaları birer ek metindir. Bu ayırım, metin ve ek metin ayırımını yansıtmaktadır.

D. Tip metinlilik:Belli bir edebî türe ait olan tematik ve biçimsel özelliklerle bir metin arasındaki ilişkidir. Eser ile ait olduğu tür, tip, sözceleme tipi arasında bulunan benzerliklerdir. Metin tipi, sözceleme tipi ve metnin türü art metinlilik ilişkileri yaratır. Bu ayırım, metin / tür ayırımını yansıtmaktadır.

E. Art metinlilik:Yeni bir metni eski bir metne bağlayan ilişkiler toplamıdır, başka bir deyişle bir B art-metnini bir A ön-metnine bağlayan ilişkiler toplamıdır. İki metin arasında bir kaynaklık ilişkisi bulunur. Mesela: tercüme eserler, parodiler, nazireler, taklit eserler birer alt metindir.

 

Cvp:D ( Metin tipi, sözceleme tipi ve metnin türü üst metinlilik ilişkileri yaratır. )

 

30.Eleştiri türünün ilk başarılı örnekleri ………..’ da görülür?

A. Eski Yunanistan

B. Amerika

C. Avrupa

D. Fransa

E. İngiltere

 

Cvp:A

 

31.Eski Yunanlar, Eski Mısır, Hint ve Anadolu medeniyetlerinin kültür mirasından ….. ve ……. bilimlerini geliştirmişlerdir ?

A. dil-kültür

B. felsefe-matematik

C. bilim-fen

D. bilim-sanat

E. dil-mantık

 

Cvp:E

 

32. Eleştiri, hangi biçimiyle olursa olsun, …….. olgusuna dayanır?

A. anlama

B. dinleme

C. görme

D. düşünme

E. okuma

 

Cvp:D

 

33.  ……. tarihi ve …….. tarihi, daima eleştiri tarihinin temel belirleyicileri olmuştur?

A. dil-Türk

B. bilim-düşünce

C. düşünce-sanat

D. felsefe-sanat

E. bilim-felsefe

 

Cvp:B

 

34. İslâm dünyasında bilimin çok hızlı ve yöntemli bir şekilde gelişmesinin asıl nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?

A. Eski yunan ve Roma medeniyetlerinin kaynaklarına ulaşmış olmaları

B. Farklı milletten birçok kişinin Müslüman olması

C. Arapçanın birçok lehçesinin bulunması

D. Arap, Acem ve Türk bilginlerinin Eski Yunan felsefecilerinin eserlerini tercüme etmesi

E. Tanrının buyruklarını bildiren “Kurân-ı Kerîm”i doğru anlama ve doğru anlatma arzusu

 

Cvp:E

 

35.Batı medeniyetinde güzel konuşma ve yazma bilimine ne ad verilir?

A. poetik

B. retorik

C. belagat

D. beliğ

E. pragmatik

 

Cvp:B

 

36.”Belagat” ve “ Retorik“in ortak yönleri aşağıdakilerden hangisidir?

A. Aristo ve Platon etkileri

B. Descartes ve Platon etkileri

C. Aristo ve Tolstoy etkileri

D. Platon ve Descartes etkileri

E. Cervantes ve Tolstoy etkileri

 

Cvp:A

 

37.Dil ile onu kullanan kişiler, zaman ve mekan arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

A. sesbilim

B. sözcebilim

C. edimbilim

D. anlambilim

E. biçimbilim

 

Cvp:C

 

38. Osmanlılar devrinde Türkçeye çevrilmiş ve Türkçe olarak yazılmış birçok belagat kitabı vardır. Bu kitaplar, Türk …….. kuramları ve …….. kuramlarının ilk ve temel kaynağıdır?

A. edebiyat-eleştiri

B. belagat-edebiyat

C. bildirişim-edim söz

D. edim söz-eleştiri

E. eleştiri-bildirişim

 

Cvp:A

 

39.Türk divan edebiyatı estetiğinin temelini, …….. kuramları teşkil eder.Türkler bu estetik anlayışı içinde 19. yy’a kadar yüksek sanat eserleri yaratmışlardır?

A. eleştiri

B. edebiyat

C. belagat

D. bildirişim

E. edim söz

 

Cvp:C

 

40.Barok, klasik, romantik ve realist dönemlerde eleştiri anlayışı gelişti ve … yy’da eleştiri bilim halini aldı. …. yy’da ise temel edebiyat türlerinden biri oldu?

A. 17-19

B. 18-19

C. 20-21

D. 19-20

E. 19-21

 

Cvp:D

 

41.Dil aracılığıyla yazılı yahut sözlü bir bildirişimin gerçekleşebilmesinde R. Jakobson’a göre kaç temel element rol alır ve bunlar nelerdir?

A. 6. verici-alıcı-nesne-mesaj-kanal-kod

B. 4. verici-alıcı-mesaj-kod

C. 5. verici-alıcı-mesaj-kanal-kod

D. 6. verici-alıcı-iletici-rapor-kanal-kod

E. 5. verici-iletici-alıcı-mesaj-kod

 

Cvp:A

 

42.Bildirişim kuramında, “verici ile alıcının her ikisi tarafından bilinen ortak dil” olarak tanımlanan temel element aşağıdakilerden hangisidir?

A. nesne

B. kod

C. kanal

D. mesaj

E. şifre

 

Cvp:B

 

43.Aşağıdakilerden hangisi bildirişimin gerçekleşmesinde kullanılan kanallardan biri değildir?

A. konuşmada ses

B. yazıda kağıt yaprak

C. Göktürk yazıtlarında taşlar

D. bilgisayarda kasa

E. televizyonda ekran

 

Cvp:D ( bilgisayarda ekran )

 

44.Aşağıdakilerden hangisi bildirişimin temel elementlerinin fonksiyonlarından biri değildir?

A. haber fonksiyonu

B. ifade fonksiyonu

C. alt-dil fonksiyonu

D. algılama fonksiyonu

E. estetik(bedii) fonksiyon

 

Cvp:C (üst-dil fonksiyonu) Bunlara + olarak bir de “etkileme fonksiyonu” vardır.

 

45.İlmi eserlerde bildirişimin hangi fonksiyonundan yararlanılır?

A. haber fonksiyonu

B. ifade fonksiyonu

C. üst-dil fonksiyonu

D. algılama fonksiyonu

E. estetik(bedii) fonksiyon

 

Cvp:A

 

46.İlmi yazılar, raporlar, objektif anlatımlar hangi fonksiyonlu metinlerdir?

A. haber fonksiyonlu metinler

B. ifade fonksiyonlu metinler

C. etkileme fonksiyonlu metinler

D. poetik metinler

E. bedii metinler

 

Cvp:A

 

47.Aşağıdakilerden hangisi ifade fonksiyonlu bir metindir?

A. denemeler

B. reklam metinleri

C. raporlar

D. ideolojik edebiyat

E. ilmi yazılar

 

Cvp:A  (mektuplar ve lirik şiir de ifade fonksiyonlu metinlerdendir.)

 

 

48.Çok anlamlılıkla yükle olan metinler aşağıdakilerden hangisidir?

A. haber fonksiyonlu metinler

B. ifade fonksiyonlu metinler

C. etkileme fonksiyonlu metinler

D. poetik metinler

E. bedii metinler

 

Cvp:D

 

49.Aşağıdakilerden hangisi bildirişimin şartlarını ortaya koyan sorulardan biri değildir?

A. kim söylüyor

B. neyi söylüyor

C. hangi şartlar altında söylüyor

D. nerede söylüyor

E. ne zaman söylüyor

 

Cvp:E

 

50.”Oh! Ne manzara!” cümlesinde hangi fonksiyon ağır basmaktadır?

A. haber fonksiyonu

B. ifade fonksiyonu

C. etkileme fonksiyonu

D. algılama fonksiyonu

E. estetik fonksiyon

 

Cvp:B

 

51.Sözün söylenme sürecine ……. denir?

A. galat

B. mütekellim

C. muhatab

D. mürtecel

E. sözceleme

 

Cvp:E

 

52.Aşağıdakilerden hangisi sözceleme süreçlerinden biri değildir?

A. belli bir özne

B. belli bir anda

C. belli bir yerde

D. belli bir dinleyici

E. belli bir mesaj

 

Cvp:E

 

53.Belagatimizde verici (emetteur) için “………” alıcı (recepteur) için “………” nesne için “………” kavramları kullanılmaktaydı.

Yukarıdaki boşlukları aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?

A. mütekellim-muhatab-haber

B. mürtecel-mülteci-muhabir

C. muhabir-muhatab-haber

D. mütekellim-haber-muhatab

E. muhatab-mütekellim-haber

 

Cvp:A

 

54. “Sözün yani kelâmın belâgatı” bir sözün mevcut şartlara, bulunulan yere ve zamana uygun bir tarzda söylenmesiydi. Buna “……………………” adını veriyorlardı?

A. muktezâ-yı hâle mutabakat

B. lazım-ı faide-i haber

C. faide-i haber

D. mukteza-yı hale muhatab

E. mütekellim-i hale muhatab

 

Cvp:A

 

55. Belâgat geleneğimizde sözler, kullanım yönünden yani vericinin, konuşanın, yazanın ona yüklediği anlamlar yönünden beşe ayrılarak inceleniyordu.

Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

A. hakiki anlam

B. mecaz

C. kinaye

D. tevriye

E. galat

 

Cvp:D   ( diğer inceleme türü de “mürtecel” dir. )

 

56.Hemen, düşünülmeden söylenmiş söze ne ad verilir?

A. galat

B. mürtecel

C. doğaçlama

D. lafz

E. hakiki söz

 

Cvp:B

 

57.Yanlış olduğu halde herkes tarafından kullanılan söze ne ad verilir?

A. mürtecel

B. safsata

C. mugalata

D. galat

E. mecaz

 

Cvp:D

 

58. Belâgatçiler ve fıkıhçılar, edebî sanatların bağlam ile ilişkisi yani ………. yönü üzerinde durmuşlardır. Meselâ şuna dikkat etmişlerdi: Bir sözün mecaz yahut hakikat olması, kullanılan söze değil, kullanıcıya bağlıdır.

Yemek tarifi veren bir hanım “Hafif ateşte pişiriniz.” dediğinde ateş sözü hakikî anlamlıdır, buna karşılık hastasına bakan bir doktor “Hafif ateşi var” dediğinde bu sözü dinleyen için ateş sözü mecazî anlamdadır.

Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A. edimbilimsel

B. söz dizimsel

C. anlambilimsel

D. sözcüksel

E. biçimbilimsel

 

Cvp:A

 

59.Belagat geleneğimize göre, birisine bilmediği bir şeyi bildirmek amacıyla söylenen söze …….. denir?

A. hükm

B. lafz

C. mesaj

D. haber

E. duyuru

 

Cvp:D

 

60. Hitap ettiğimiz bir kişi, vereceğimiz haber yahut bilgi karşısında dört halden birinde bulunur. Aşağıdakilerden hangisi bu hallerden biri değildir?

A. O bu haberi ya bilir.

B. Ya o haberi bilmez.

C. Ya o haberi verene güvenmez.

D. Ya o haber karşısında tereddütlüdür.

E. Ya da o haberi inkar halindedir.

 

Cvp:C

 

61. Belâgat biliminde vericinin alıcıyı ikna etme yollarına ……… adı verilir?

A. Hitabet

B. Safsata

C. Beş Sanat

D. Edim-söz

E. Etki-söz

 

Cvp:C

 

62.Delil değerleri açısında önermeler “Beş Sanat” adıyla beşe ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

A. Burhan

B. Cedel

C. Hitabet

D. Mektup

E. Vehmiyyat, Safsata ve Mugalata

 

Cvp:D   (sıralamaya göre 4. sanat “Şiir” )

 

63.Aşağıda Beş Sanat ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A. Burhan: Kesin bilgi vermeyen önermelerdir.

B. Cedel: Doğruluk değeri ikinci sınıf olan önermelerdir.Cedelde amaç, itiraz etmek yerine hasmı susturmak iddiaları reddetmek için karşı bir delil ileri sürmektir.Hazret-i İsanın babasız olamayacağını iddia eden Yahudiyi “Hazret-i Adem, hem babasız, hem anasızdı.” diyerek susturmak cedeldir.

C. Hitâbet: Konuşmacının amacı insanlara vaaz vermek, nasihat vermek ise bu amaçla yapılan konuşmalara “hitabet” denir.Hitâbet, vecize önermeleri ve zan önermelerinden oluşur.Vaiz ve hatipler bu yolu kullanır.Hitâbetin amacı, insanlara yararlı olmak, onları ikna etmektir.

D. Şiir: Şiir tarzını seçen bir konuşmacının amacı, söz kuvvetiyle alıcıyı isteklendirmek yahut nefret ettirmektir. Bu amaca ulaşmak için hatip hayâlî önermeler kullanır. “Şarap, akıcı bir yakut, bal iğrenç bir kusmuktur.” sözü gibi.

E. Vehmiyyât: Kuruntu önermelerini delil olarak kullanmaktır. Konuşmacı kuruntu önermelerini bunlara inandığı için kullanıyorsa bu tip delillere boş söz “safsata” denir.Eğer konuşmacı kuruntu önermelerini sadece muhatabını yanıltmak için kullanıyorsa bu tip delillere “mugalata” denir ve doğruluk yönünden en zayıf önermelerdir.

 

Cvp:A  (Burhan: Kesin bilgi veren önermelerdir.)

 

64.Metinlerin değeri “doğruluk” ölçütüne göre belirlenmektedir.Belagat kuramı, gerçekliği esas aldığından dolayı …….’un kuramına bağlanabilir?

A. Aristo

B. Platon

C. Descartes

D. Tolstoy

E. Emile Zola

 

Cvp:B

 

65. … . yy’da Amerika’da doğup II. Dünya savaşından sonra Avrupada gelişen ………., konuşan özne ile dil işaretleri arasındaki ilişkileri inceleyen bir bilim dalıdır?

A. 18-anlambilim

B. 19-biçimbilim

C. 19-sözcükbilim

D. 18-sözdizimsel bilim

E. 19-edimbilim

 

Cvp:E

 

66.Aşağıdakilerden hangisi John L. Austinin kurup öğrencisi John Searleın geliştirdiği “söz akdları” kuramının esaslarından biri değildir?

A. Söz söylemek sadece ve her zaman bir söz söyleme işi değildir.

B. Söz aynı zamanda bir iş görür.

C. Bir akd yapar.

D. Dinleyiciyi etkiler.

E. Söyleyeni rahatlatır.

 

Cvp:E

 

67. J. Searle, sadece söylenmiş olan söze …….., bir akd kuran söze ………., dinleyeni etkileyen söze ………. adını verir.

Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken uygun kelimeler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A. etki-söz/düz-söz/edim-söz

B. edim-söz/etki-söz/düz-söz

C. düz-söz/edim-söz/etki-söz

D. etki-söz/edim-söz/düz-söz

E. düz-söz/etki-söz/edim-söz

 

Cvp:C

 

68. “En küçük anlamlı birimler”e anlambirimcik yahut “……” adı verilmiştir?

A. kelimecik

B. fasl

C. bağlaç

D. sem

E. vasl

 

Cvp:D

 

69. Eski belagatçılarımız, kelimeleri birbirine bağlayan seme “……….” diyorlardı ?

A. cihet-i camia

B. vasl

C. siga-yı akd

D. semem

E. fasl

 

Cvp:A

 

70.Birbiriyle ilişkili kelimelerin ortak yönlerinin oluşturduğu kümeye “………”

kümesi deniyordu?

A. semem

B. fasl

C. vasl

D. ittisal

E. münasebet

 

Cvp:D

 

71. Belâgat geleneğimizde “cihet-i camia” kuramı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A. İki kelime yahut iki cümlenin birbirine bağlanabilirliğini ve anlaşılabilirliğini sağlayan ortak bir yön, anlamsal bir kesişim kümesi vardır.

B. Meselâ “ve” bağlacıyla yapılan bağlamaların kabul edilebilir olmasının bazı şartları vardır: Kendisine bağlanan ile bağlanan arasında ortak yön bulunmalıdır.

C. Ortak yön, kendisine bağlanan ile bağlananı zihinde birleştirecek bir alâka ve münasebettir.

D. Meselâ “Güneş ve Ay, Dünyayı aydınlatır.” diyebiliriz ama “Deniz ve börek gördüm.” denilemez.

E. “Kendisine bağlanan” ile “bağlanan” arasında hem fark, hem benzerlik bulunur yani bu ikisi anlam yönünden bir keşişim kümesi kurarlar. Cümlelerin birbirine bağlanmasına “fasl”, bağlanmadan art arda getirilmelerine “vasl” denirdi.

 

Cvp:E  (Cümlelerin birbirine bağlanmasına “vasl”, bağlanmadan art arda getirilmelerine “fasl” denirdi.)

 

72.Cihet-i camia kuramı ……….’ın meşhur “izotopi” kuramıyla örtüşür?

A. Jules Lemaitre

B. Sainte Beuve

C. J. Searle

D. A. J. Greimas

E. John L. Austin

 

Cvp:D

 

73. Greimas, “izotopi” kuramıyla metinde anlam bütünlüğünü sağlayan şeyin ortak “…..”ler olduğunu ispatlamıştı. Bu ise eski belagatçılarımızın “cihet-i camia” kuramından başka bir şey değildir ?

A. sem

B. vasl

C. semem

D. fasl

E. ittisal

 

Cvp:A

 

74.Tanzimat’tan bugüne kadarki edebiyatımız için yapılmış en kapsamlı, en doğru tespitlerden biri kimi aittir?

A. Ziya Gökalp

B. Mehmet Kaplan

C. Fuat Köprülü

D. Mustafa Nihat

E. Nihat Sami Banarlı

 

Cvp:B

 

75.Mehmet Kaplan’ın Tanzimat’tan bugüne kadarki edebiyatımız için yaptığı kapsamlı tespit hangi kitabında yer almaktadır?

A. Yeni Türk Edebiyatı Antolojisi

B. Edebiyatımızın İçinden

C. Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar

D. Kültür ve Dil

E. Nesillerin Ruhu

 

Cvp:A

 

76.Yeni Türk edebiyatını besleyen üç temel kaynak aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

A. Tanzimat edebiyatı-2.Meşrutiyet Dönemi edebiyatı-Halk edebiyatı

B. Klasik edebiyat-Batı edebiyatı-Halk edebiyatı

C. Halk edebiyatı-Milli edebiyat-Klasik edebiyat

D. Batı edebiyatı-Servet-i Fünun edebiyatı-Halk edebiyatı

E. Klasik edebiyat-Fecr-i Ati edebiyatı-Halk edebiyatı

 

Cvp:B

 

77.Klasik edebiyat-Batı edebiyatı-Halk edebiyatı eğilimlerinin dayandığı üç farklı kuram aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A. Belagat-Retorik-Halk edebiyatı örnekleri

B. Belagat-Klasik edebiyat örnekleri-Retorik

C. Retorik-Halk şiiri örnekleri-Belagat

D. Halk edebiyatı örnekleri-Belagat-Retorik

E. Retorik-Belagat-Halk edebiyatı örnekleri

 

Cvp:A

 

78. …… ve ………., eski dil ve edebiyat anlayışına karşı çıktı. Böylece Batıdaki örneklerinden yola çıkan yeni bir belâgat ve yeni bir eleştiri anlayışı doğdu?

A. Ziya Paşa-Namık Kemal

B. Şinasi-Namık Kemal

C. Namık Kemal-Ahmet Hamdi

D. Ziya Paşa-Şinasi

E. Şinasi-Ahmet Hamdi

 

Cvp:B

 

79. Fransız edebiyatında da Arap edebiyatında da Türk edebiyatında da bir “……..- ……” kavgası olduğunu görüyoruz?

A. doğu-batı

B. realizm-romantizm

C. eskiler-yeniler

D. şark-garp

E. sembolizm-parnasizm

 

Cvp:C

 

80. Aşağıdaki cümlelerden hangisi etkileme fonksiyonuyla söylenmiştir?

A. Su, yüz derecede kaynar.

B. Oh! Ne manzara!

C. Mehmet Bey, bakan olmuş.

D. Güneş ve Ay, Dünya’yı aydınlatır.

E. O kalemi bana ver.

 

Cvp:E

 

                                                    

HAZIRLAYAN: MELİKE DEMİRCİ_____________________________________________________________________________________________________________ 

2. ÜNİTE  

 

1)klasik dönem hangi tarihleri içine alır?

 

a)14-15

 

b)15-16

 

c)12-13

 

d)11-13

 

e)15-19

 

e

 

 

 

2)fars edebiyatının önemli eserlerinin çeviri nazire ve şairlerin türkçeye uyarlaması kaçıncı yylar arası gerçekleşmiştir?

 

a)11-12

 

b)12-13

 

c)13-14

 

d)14-15

 

e)16-19

 

c

 

 

 

3)1.şikayetname

 

2.terkibi bend

 

3.terci bend

 

4.sihamı kaza

 

hangileri klasik dönemde eleştirel aklın işlediğine dair önemli eserlerdendir?

 

a)1-2

 

b)2-3

 

c)1-2-3

 

d)1-2-4

 

e)1-2-3-4

 

d

 

 

 

4)1.netayicül fünun

 

2.hayriye

 

3.lütfiye

 

hangileri öğüt nitelikli kitaplardandır?

 

a)yanlız1

 

b)1 ve 2

 

c)yanlız 2

 

d)2 ve 3

 

e)1 2 3

 

e

 

 

 

5)hangisi 16 yy dan 13 yy ın ikinci yarısına kadar edebi eleştirinin ve birikiminin yansıtıldığı önemli kaynaklardan değildir?

 

a)divanlar

 

b)belagat kitapları

 

c)şair tezkireleri

 

d)dibace

 

e)sebebi telif

 

a

 

 

 

6)bir düşünce ya da duygunun yerinde ve zamanında,manası en açık bir şekilde ve akıcı bir dille ifade edilmesine ne ad verilir?

 

a)belagat

 

b)meanı

 

c)beyan

 

d)bedi

 

e)dibace

 

a

 

 

 

7)meşk geleneği hangi alanda kullanılmamıştır?

 

a)hat

 

b)musiki

 

c)mimari

 

d)minyatür

 

e)resim

 

e

 

 

 

8)sekkaki/ miftahül ulüm, hatip el kavzmi/telhisül miftab hangi dillerle yazılan belagat kitaplarıdır?

 

a)arapça

 

b)türkçe

 

c)farsça

 

d)hintçe

 

e)ibranice

 

a

 

 

 

9)osmanlı medreselerinde farsça belagat kitabı hangisidir?

 

a)miftahül ulüm

 

b)telhisül miftab

 

c)hadayıkus sihr fi dekayış şir

 

d)risaletün minel aruz

 

e)ıstılabiş şir

 

c

 

 

 

10)osmanlı kültüründe türkçe ilk belagat kitabını kjim yazmıştır?

 

a)gelibolulu mustafa ali

 

b)gelibolulu surrui

 

c)resşidüttini vatvat

 

d)seyh ahmet bardahi

 

e)sarefettini rami

 

b(bahrül maarif)

 

 

 

11)belagatla ilgili arapça farsça kaynaklarla ilgili ilk kitap hangisidir?

 

a)bahrül maarif

 

b)hadayıkus sihr

 

c)kitabü camii enval edebil farisi

 

d)enisül uşşak

 

e)miftahül ulüm

 

c

 

 

 

12)bahrül maarif ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

 

a)bir mukaddime-3 makale ve bir hatimeden oluşur

 

b)birinci makalede aruzla ilgili bilgiler vermiş

 

c)ikinci makalede edebi sanatlar tanımlanıp örnekler vermiş

 

d)2.bölüm reşidüttin vatvatın hadayıkus sihr fi deyakıs sir adlı eserin kısa tercümesidir

 

e)türkçe örnekler fuzulinin şiirlerinden alınmıştır

 

e(şeyhi)

 

 

 

13)enisül uşşak kimindir?

 

a)edirneli nazmi

 

b)sarefttin rami

 

c)gelibolulu surri

 

d)şeyhi

 

e)şeyh ahmet bardahi

 

b

 

 

 

14)hangisi yenileşme dönemi belagat kitaplarına kaynaklık etmez?

 

a)miftahüt teşbih

 

b)tercemei telhis

 

c)miftahül belage

 

d)mishabül fesaha

 

e)mecalisün nefais

 

e

 

 

 

15)mustakimzade sadettinin şiirle ilgili bazı kavramların açıklandığı sözlük niteliğindeki belagat kitabı hangisidir?

 

a)ıstılahatuş şiriyye

 

b)mebanül inşa

 

c)baharistan

 

d)tezkiretüş şuara

 

e)meşairüş şuara

 

a

 

 

 

16)hangisi değişen zihniyetin belagat kitaplarında yansımasını göstermesi ve bir model oluşturması açısından önemli bir kaynaktır?

 

a)ıstılahatüş şir

 

b)miftahül belage

 

c)miftahüt teşbih

 

d)menabil inşa

 

e)tercemei telhis

 

d

 

 

 

17)ali şir nevaiden önce fars edebiyatının en büyük ustası kimdir?

 

a)lami çelebi

 

b)ebulgazi bahadır

 

c)şah ismail

 

d)babür şah

 

e)cami

 

e

 

 

 

18)1.mecalisün nefais

 

2.baharistan

 

3.tezkiretüş şuara

 

4.heşt behişt

 

hangileri osmanlı tezkire geleneğine modellik yapan herat tezkireleri olakarak adlandırılan kaynaklardır?

 

a)1 ve 2

 

b)2 ve 3

 

c)2-3-4

 

d)1-2-3

 

e)3ve 4

 

d

 

 

 

19)hangisi anadolu sahasındaki tezkire türlerinden değildir?

 

a)heşt behişt

 

b)tezkiretüş şuara

 

c)tabsıratun nuzama

 

d)meşairüş şuara

 

e)baharistan

 

e

 

 

 

20)türk edebiyatında tezkire türünün ilk örneği…….., anadolu sahasında tezkire türünün ilk örneği………tir.

 

a)mecalisün nefaist-heşt behişt

 

b)heşt behişt-mecalisün nefais

 

c)mecalisün nefais-tezkiretül şuara

 

d)heşt behişt- baharistan

 

e)mecalisün nefais-meşairüş şuara

 

a

 

 

 

21)doğal sanat gücü hangi kavramlarla ifade edilir?

 

a)icad-ibda-ihtira

 

b)tabi-selika-kabiliyet

 

c)bedihe gu- fevri- tiz

 

d)abdar-selis-melih-garib

 

e)aşıkane-rindane-suhane-türkane

 

b

 

 

 

22)hangisi doğal sanat gücü ile değerlendirilen sıfatlardan değildir?

 

a)hub

 

b)latif

 

c)nazik

 

d)zarif

 

e)fevri

 

e

 

 

 

23)şairlerin orjinal buluşlarıyla ilgili sıfatlar hangileridir?

 

a)icad-ibda-ihtira

 

b)hub-latif-nazik

 

c)selis-melih-garib

 

d)aşıkane-rindane-şuhane

 

e)tab-selika-kabiliyet

 

a

 

 

 

24)1.bedihe gu

 

2.fevri

 

3.tiz

 

4.abdar

 

hangileri anında ve çabuk yazabilme becerisine yönelik kelimelerdir?

 

a)1-2

 

b)2 ve 3

 

c)1-2-3

 

d92-3-4

 

e)1-2-3-4

 

c

 

 

 

25)şair tezkirelerinde şairlerin hayat hikayeleri hangi bölümden sonra anlatılır?

 

a)kaside

 

b)hatime

 

c)gazel

 

d)dua

 

e)mukaddime

 

e

 

 

 

26)tezkirelerde,şiirin ritmini sağlayan ölçüye, sözün ahenkli ve akıcılığına işaret eden kavramlar hangileridir?

 

a)selis-selaset

 

b)bedi-meani

 

c)belagat-bedi

 

d)selis-aşıkane

 

e)rindane-şuhane

 

a

 

 

 

27)selaset ifadesinin ahenksiz olmasına ne ad verilir?

 

a)rekabet

 

b)rekaket

 

c)meani

 

d)selis

 

e)beyani

 

b

 

 

 

28)göz göz etdim cismi naveli dildardan

 

ser be ser cesm oldum amma toymadım didardan

 

beyitlerde geçen göz göz etmek deyimindeki tekrarlar, gözle aynı manaya gelen çeşm- didar kelimelerin ard arda sıralanması hangi kavramla nitelenmiştir?

 

a)selaset

 

b)selis

 

c)rekaket

 

c)abdar

 

e)garib

 

b

 

 

 

29)1.incir

 

2.dalgıç

 

3.papağan

 

4.deniz

 

5.mücevher

 

divan dibacelerinde şiir hangilerine benzetilmiştir?

 

a)1 2

 

b)3 4

 

c)1 2 3

 

d)4 5

 

e)1 2 3 4 5

 

c

 

 

 

30)hangilerin dibaceleri içerik bakımından en kapsamlıdır?

 

a)cami- fuzuli

 

b)cami-lami çelebi

 

c)lami çelebi-fuzuli

 

d)fuzuli-gelibolulu ali

 

e)gelibolulu surri-cami

 

c

 

 

 

31)hevesname mesnevisinde cafer çelebi türk dilinde şöhreti olan hangi 2 şairi göstermiştir?

 

a)ahmet paşla-fuzuli

 

b)lami çelebi-cami

 

c)şeyhi-ahmet paşa

 

d)ahmet paşa-gelibolulu surri

 

e)ahmet paşa-fuzuli

 

c

 

HAZIRLAYAN: BÜŞRA KAYMAK

 

 

16-19 YY TÜRK DİLİ

16 19 1 ünite

1) türk dili kaçıncı yydan itibaren 3 ayrı yazı diliyle eser vermeye başlamıştır?

a)11

b)12

c)13

d)14

e)15

c

 

2)en fazla eser üretilen dönem kaçıncı yylar arası olmuştur?

a)8-11

b)11-13

c)12-13

d)16-19

e)15-16

d

 

3)kıpçakça kaçıncı yy da ürünler vermiştir?

a)8-11

b)12-13

c)14-15

d)15-16

e)16-19

c

 

4)1.harezm türkçesi

2.çağatay türkçesi

3.kıpçakça

4.göktürkçe

5.karahanlı türkçesi

hangileri 13 yy dan itibaren türk dilinin ürettiği dillerdendir?

a)1 ve 2

b)2 ve 3

c)3-4-5

d)4-5

e)1-2-3 -4

e

 

5)türkmen türkçesinin ağız özellikleri kaçıncı yyda kullanılmıştır?

a)14

b)15

c)16

d)17

e)18

e

 

6)abuşka lügati kimindir?

a)niyazi

b)ali şir nevai

c)ebulgazi bahadır han

d)babur şah

e)şibani muhammet han

a

 

7)19 yy edebiyatın ilk önemli şahsiyeti hangisidir?

a)muhammed salih

b)babur şah

c)şibani muhammed han

d)bayram han

e)ebulgazi bahadır han

c

 

8)şeybaniname adlı eseri ile tanınmış şair hangisidir?

a)muhammed salih

b)bayram han

c)babür şah

d)şibani muhammed han

e)ebulgazi bahadır han

a

 

9)hangisi babur şahın eserlerinden değildir?

a)vekayi

b)divan

c)aruz risalesi

d)mubeyyen der fıkh

e)lugati türki

e

 

10)klasik çağatay türkçesi dönemi kaçıncı yy da sona ermiştir?

a)14

b)15

c)16

d)17

e)18

d

 

11)senglah hangi dillerle yazılmış bir sözlüktür?

a)arapça farsça

b)çağatayca farsça

c)uygurca çağatayca

d)türkçe-farsça

e)eski türkçe çağatayca

b

 

12)çağatay türkçesi özelliklerinin yanı sıra özbek türkçesinin özelliklerinin görüldüğü eser hangisidir?

a)bozdoğan destanı

b)lugati türki

c)şecerei terakime

d)risalei muze duzluk

e)vekayi

a

 

13)ayakkabıcılık mesleğinin dini ve ahlaki kurallarını anlatan, ahilikle ilgili yazılmış eser hangisidir?

a)şeybaniname

b)lugati türki

c)risalei muze duzluk

d)vekayi

e)mubeyyen der fıkh

c

 

14hangisi klasik dönem sonrası çağatay türkçesinin 17 yydaki temsilcilerinden değildir?

a)turdı

b)baba rahim

c)meşreb

d)sufi

e)nişatiy

e

 

15)hangisi klasik dönem sonrası çağatay türkçesinin 16 yy daki temsilcisidir?

a)abdulvahap hoca

b)Allahyar

c)andelip

d)revnak

e)muhammed rahim han

a

 

16)hangisi çağatay türkçesi sesbilgisi özellikleri açısından yanlıştır?

a)bol

b)bar

c)min

d)könül

e)esrük

e

 

17)hangisi çağatay türkçesinde yeterlilik fiilidir?

a)bil

b)al

c)nı

d)ga

e)a

b

 

18)hangisi çağatay türkçesi edatlarından biri değildir?

a)kibi

b)dik

c)duk

d)bile

e)çün

c

 

19)batı oğuzcanın edebi dili hangisidir?

a)osmanlı türkçesi

b)çağatay türkçesi

c)harezm türkçesi

d)kıpçak türkçesi

e)karahanlı türkçesi

a

 

20)16 yy türk edebiyatının en önemli şairi hangisidir?

a)şah ismail

b)ermani

c)fuzuli

d)tebrizi

e)müştak

c

 

21)hangisi fuzulinin eserlerinden değildir?

a)hadikatüs süeada

b)leyla ile mecnun

c)bengü bade

d)şikayetname

e)seyahatname

e

)hangisinin mahlasları yanlış verilmiştir?

a)müşteri-feth ali han

b)tuti-ebul feth han

c)kutsi-abbar kuli ağa

d)natevan-hurşin banu hanım

e)hatayi-muhammet şibani han

e

 

23)hangisinde ötümleşme yoktur?

a)dişi

b)durar

c)dileg

d)düşüp

e)tap

e

 

24)hangisinde çağatay türkçesinin yönelme durum eki vardır?

a)halimga

b)deryaya

c)na-merde

d)bizlere

e)közlere

a

 

25)kıpçakça metinlerin yazılması kaçıncı yyda kesintiye uğramıştır?

a)14

b)15

c)16

d)17

e)18

c

 

26)18 yyda yazılmış bahadur şahın aruz namesinde hangi dillerin özellikleri görülür?

a)çağatayca-osmanlı t-tatarca

b)karahanlıca-tatarca-çağatayca

c)çağatayca-uygurca-karahanlıca

d)kıpçakca-çağatayca-uygurca

e)osmanlıca-çağatayca-uygurca

a

 

27)evliya çelebinin seyahatnamesinde hangi lehçeler anlatılmştır?

a)kıpçak-oğuz

b)nogay-kırım tatar

c)çağatay-oğuz

d)çağatay-azeri

e)nogay-çağatay

b

 

28)”kayda barasın tentek” cümlesinin türkçe çevirisi hangisinde doğru verilmiştir?

a)nereye varasın sen tek

b)nereye gidersin sen tek

c)nereye varasın köpek

d)nereye gidersin köpek

e)nereye vardın sen tek

d

 

29)batıya göç eden oğuzların kendi lehçelerine dayanarak geliştirdikleri dil hangisidir?

a)harezm türkçesi

b)çağatay türkçesi

c)eski anadolu türkçesi

d)kıpçakca

e)oğuzca

b

 

30)orta asya karadenizin kuzeyindeki bölgelerde ortak yazı dili hangisidir?

a)çağatayca

b)karahanlıca

c)oğuzca

d)harezm

e)eski anadolu türkçesi

a

 

31)türkmen türkçesinin ağız özelliklerini eserlerinde kullanan lair hangisidir?

a)şah ismail

b)fuzuli

c)mahtum kulu

d)ali şir nevai

e)babur şah

c

 

32)seyyahların gezdiği bölgelerde yörenin dili ile ilgili tespit eden eserler içinde 17 yyda hangisinin eseri önemli kaynaktır?

a)evliya çelebi

b)katip çelebi

c)niyazi

d)ali şir nevai

e)babür şah

a

 

33)klasik dönem çağatay türkçesi hangi tarihleri kapsar?

a)1600-1921

b)1465-1600

c)1465-1922

d)1601-1924

e)1602-1920

b

 

34)iyi bir askeri komutan ve devlet adamı olan şair hangisidir?

a)bayram han

b)babur şah

c)muhammed salih

d)şibani muhammed han

e)fazlulah han

a

 

35)lugati türki kimin eseridir?

a)muhammed salih

b)babur şah

c)bayram han

d)fazlulhah han

e)şibani muhammed han

d

 

36)üçüncü kişi iyelk ekinden sonra hal eki getirildiğinde zamir n nin kullanlmaması hangi dönemde başlamıştır?

a)çağatay t.

b)karahanlı t

c)harezm t

d)eski anadolu t

e)oğuz türkçesi

b

 

37)safevi sarayında daha itibarlı olan dil hangisidir?

a)türkçe

b9arapça

c)farsça

d)oğuzca

e)özbekce

a

 

38)şibani hanlarından muhammed şibanı hanı yenerek öldüren şair hangisidir?

a)tebrizi

b)süleyman safevi

c)şah ismail

d)nişati şirvani

e)ağa mesih şirvani

c

 

39)azerbeycan lehçesi hangi boylara mensuptuır?

a)oğuz-türkmen

b)türkmen-tatar

c)kazak-tatar

d)oğuz-kazak

e)oğuz-özbek

 a_________________________________________________________________________________________________________ 

16 19 yy 2 ünite

1) hangi yy lar eski anadolu türkçesi bilim dili ve geleneği olmuştur?

a)11-12

b)12-13

c)13-15

d)15-16

e)16-19

c

 

2)karbela vakasının anlatıldığı eser hangisidir?

a)hadikastüs süeada

b)şikayetname

c)müyessiretül ulüm

d)türkçe divan

e)leyla ile mecnun

a

 

3)selçuklu devleti batı türkçesini kaçıncı yy da kullanmaya başlamıştır?

a)11yy

b)12yy

c)13yy

d)14yy

e)15yy

a

 

4)hangisi eski anadolu türkçesi döneminde özgün ve coşkun nitelikte eser veren şairlerden değildir?

a)hasanoğlu

b)kadı burhaneddin

c)seyyit nesimi

d)seyyit vehbi

e)habibi

d

 

5)16 yy da türk şair ve düzyazısına görkemli bir kimllik kazandıran şair hangisidir?

a)bağdatlı fuzuli

b)kadı burhaneddin

c)seyyit nesimi

d)nefi

e)nabi

a

 

6)müyesiretül ulüm kimin eseridir?

a)fuzuli

b)bergamalı kadri

c)hayali

d)seyyit vehbi

e)seyyit nesimi

b

 

7)fuzuli hangi 2 eserinde diğer diller karşısında türkçenin gelişmesi ve yer edinmesi için ne kadar çırpındığını ve mücadele ettiğini ortaya koymuştur?

a)leyla ile mecnun- türkçe divan

b)farsça divan-türkçe divan

c)farsça divan-hadikatüs süeada

d)türkçe divan-hadikasüts süeada

e)türkçe divan-şikayetname

c

 

8)kaşgarlı mahmut divanı lugatit türkte, türkçenin edebi şivesi olarak hangi lehçeyi göstermiştir?

a)hakaniye türkçesi

b)türkmen türköesi

c)kıpçak türkçesi

d)özbek türkçesi

e)eski anadolu türkçesi

a

 

9)16 yy da oğuz türkçesinin islam medeniyetinin yeni ve güçlü bir edebi dili olarak arapça ve farsçanın yanında yerini almasını sağlayan şair hangisidir?

a)kaşgarlı mahmut

b)bağdatlı fuzuli

c)baki

d)bağdatlı ruhi

e)hayali

c

 

10)baki ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

a)şiirlerinde dindışı konuları işler

b)dünyaya bakış açısı serbets,rahat ve özgündür

c)türkçe şiirine aruzu doğal bir akıcıkla uygulamıştır

d)gazellerinde mısra ve beyit bütünlüğü dikkat çeker

e)yerli hayat unsurlarını osmanlı şivesiyle dillendirir

e

 

11)bey unvanı hangi şaire verilmiştir?

a)baki

b)fuzuli

c9hayali

d)bağdatlı ruhi

e)zati

c

 

12)şiirlerinde denizcilikle ilgili terim ve ifadeleri yaygın kullanarak edebi dile yeni bir anlatım gücü katan şair hangisidir?

a)agehi

b)edirneli nazmi

c)hayreti

d)necati

e)neşati

a

 

13)türki basit uslubunu denyen şairler hangileridir?

a)agehi-hayreti

b)zati-nevi

c)tatavlalı mahremi-edirneli nazmi

d)kara fazlı-taşlıcalı yahya

e)lami-azeri ibrahim çelebi

c

 

14)yazar eser karşılaştırmasında hangisi yanlış verilmiştir?

a)gelibolulu mustafa ali- kavaidul mecalis

b)hoca saaddetin-tacit tevarih

c)kınalizade ali çelebi-tezkiretüş şuara

d)latifi-menakıbı hünevaran

e)feridün bey- münşeat

d

 

15)türk kültür tarihini hangi dönemde lisani osmani adını almıştır?

a)divan edebiyatı

b)tanzimat edebiyatı

c)serveti fünün edebiyatı

d)cumhurriyet edebiyatı

e)fecri ati edebiyatı

b

 

16)türk edebiyatı be kültürün 16 yy daki merkezi neresidir?

a)bağdat

b)bursa

c)istanbul

d)kütahya

e)edirne

c

 

17)hangisi orta nesir sahasında yazılan eserlerden değildir?

a)hadikatüs süeada

b)evsafı istanbul

c)tevarihi ali osman

d)heşt behişt

e)kavaidül mecalis

e

 

18)hangisi dindışı edebiyatın 16 yy daki temsilcisi değildir?

a)pir sultan abdal

b)bahşi

c)ozan

d)kul mehmet

e)öksüz dede

a

 

19)sultan selimin mısır seferini anlatan koşma türünün adı nedir?

a)gümbürlenir

b)yürüdü

c)ağaçdandur

e)olmaz

e)ela gözlüm

b

 

20)hangisi 17 yy padişahlarından değildir?

a)2 selim- selimi

b)2 mehmet-adli

c)1 ahmet-ahmed

d)2 osman-farsi

e)4 murat-muradi

a

 

21)hangisi sebki hindi şairlerinden değildr?

a)naili

b)neşati

c)fehimi kadim

d)şeyh galip

e)seyyit vehbi

e

 

22)hangisi 17 yy önde gelen şairlerinden değildir?

a)nabi

b)nefi

c)nedim

d)naili

e)neşati

c

 

23)hangisi nabinin eserlerinden değildir?

a)farsça divan

b)türkçe divan

c)hayriye

d)surname

e)münşeat

a

 

24)divan şiiri kaçıncı yy dan itibaren yerli hayat unsurlarını yansıtmaya başlamıştır?

a)11yy-12yy

b)12yy-13yy

c)14yy-15yy

d)16yy-19yy

e)16yy17yy

c

 

25)gör zahidi ki sahibi irşad olayın der

dün mektepde vardı bugun üstad olayın der

beyiti hangi şaire aittir?

a)baki

b)fuzuli

c)hayali

d)bağdatlı ruhi

e)zati

d

 

26)hayali ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

a)tasavufa meyl göstermiştir

b)rumeli türkçesiyle özgün söyleyişe kavuşmuştur

c)kendisine bey unvanı verilmiştir

d)şiirlerini sammi bir sufi olarak rindane edasıyla oluşturmuştur

e)padişah 2 selim tarafından çok sevilmiştir

e

 

27)ol mahiler derya içredir deryayı bilmezler.. özdeyiş kime aittir?

a)hayali

b)bağdatlı ruhi

c)baki

d)fuzuli

e)taşlıcalı yahya

a

 

28)edebi uslubun yaygın olarak kullanıldığı türler hangileridir?

a)destan-tarih

b)vekayiname-tezkire

c)münşeat-tezkire

d)peygamber kıssaları-menakıpname

e)nasihatname-ilmihal

b

 

29)hangisi süslü nesir yazarlarından değildir?

a)feridün bey

b)ahdi

c)gelibolulu mustafa ali

d)kınalızade ali çelebi

e)seydi ali reis

e

 

30)hangisi 17 yy da sakiname yazarlarından değildir?

a)kafzade faizi

b)şeyh mehmet

c)şeyhülisliam yahya

d)riyazı

e)şeyhülislam bahayi

e

 

31)hangisi 17 yy tarih eserlerinden değildir?

a)hasan beyzade-tarihi ali osman

b)abdurahman hıbrı-enisül müsamirin

c)ibrahim peçevi-peçevi tarihi

d)ahmet bin lutfullah-müneccimbaşı tarihi

e)katip çelebi-cihannüma

e

 

32)ela gözlüm isimli koşma hangisine aittir?

a9karacaoğlan

b)gevheri

c)aşık ömer

d)kuloğlu

e)köroğlu

a

 

33)gevheri ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

a)gezgin şair olarak koşmalar söyler

b)toplumsal olay ve sorunlarla ilgili bir şairdir

c)şiirlerinde şahsi dduygularla aşk, ayrılık, sevgililerin övülmesi konulaırnı işler

d)hem halk şiiri geleneğini hem divan şiiri geleneğini şiirlerinde kullanmış

e)halk şiirinin şehirli şiiri olmasında etkili olmuş

b

 

34)mahallileşme akımı lale devrinde kiminle zirveye ulaşmıştır?

a9şeyh galip

b)nefi

c)nedim

d)sünbülzade vehbi

e)enderunlu fazıl

c

 

35)hangisi 17 yy edebiyatın biyografik eserlerinden değildir?

a)osmanzade taib-hadikatül vüzera

b)sakıp mustafa dede-sefinei nefise fi menakıbıl mevkiye

c)seyhülislam esad-atrabul asar

d)müstakimzade süleyman saaddedin -deühatül mesayih

e)katip çelebi-dusturul amel

e

 

36)hangisi 18 yy mensur tarih eserlerinden değildir?

a)peçevi tarihi

b)naima tarihi

c)raşid tarihi

d)asım tarihi

e)silahtar tarihi

a

 

37)türkçede göreceli standartlaşma hangi yy da görülür?

a)14

b)15

c)16

d)17

e)18

c

 

38)selçuklu devleti kaçıncı yy da batı türkçesiyle eserler vermiştir?

a)11

b)12

c)13

d)14

e)16

c

 

39)fuzuli en büyük eserlerini hangi dilde yazmıştır?

a)türkçe

b)farsça

c)azerbeycan t.

d)kıpçak t

e)arapça

a

 

40)osmanlı şiir dili geleneiğinin kurcusu hangisidir?

a)fuzuli

b)baki

c9bağdatlı ruhi

d)hayali

e)yahya

b

 

41)16 yy da yerli hayat unsurlarını yöresel ifadelerle yansıtma girişimi hangi şairlerle başlamıştır?

a)hayali-baki

b)necati-yahya

c)necati-ahmet paşa

d)fuzuli-bağdatlı ruhi

e)lami-hayreti

c

 

42)16 yy en önemli tekke şairi hangisidir?

a)pir sultan abdal

b)hacı bektaş veli

c)hacı bayram veli

d)fuzuli

e)öksüz dede

a

 

43)17 yy ile ilgili özelliklerden hangisi yanlıştır?

a)imparatorluk en geniş sınırlar ulaşmıştır

b)devlet yönetiminde,orduda, kurumlarda işleyişinde bozulmalar başlamış

c)sarayda padişah hanımlaır ile anneleri iktidar mücadelerine girişmiş

d)devletin 2 şeyhülislamı şeyhülislam yahya ve ebusud efendi 17 asırda başarılı şiirler yazan devlet adamları arasında önde gelir

e)köprülüzadeler döneminde devlet düzeninde ciddi düzelmeler görülür

d

 

44)17 yy da hikemi şiir anlayıişının temsilcisi hangisidir?

a)nefi

b)nabi

c)neşati

d)yahya

e)naili

b

 

45)17 yy da atasözü deyim ve halk tabirlerini kullanarak özgün söyleyiş ve imgeler oluşturan şair hangisiidr?

a)sabit

b)agehi

c)nabi

d9naili

e)neşati

a

 

46)sabit gazel ve mesnevilerinde hangi şairlerin etkisinde kalmıştır?

a)nefi-nabi

b)yahya-bahayi

c)nabi-nevizade atayi

d)neşati-fuzuli

e)baki-nedim

c

 

47)hangisi sabitin eserlerinden değildir?

a)zafername

b)edhemü hüma

c)berbername

d)derename

e)hamamname

e

 

48)mevlevi şerhidir. kasidede nefinin, gazelde urfi ve enveri etkisindedir. yeni hayaller ve söyleyiş tarzıyla üne kavuşmuştur. sözü edilen şair hangisidir?

a)nabi

)şeyhülislam yahya

c)sabit

d)neşati

e)naili

d

 

49)1. neşati

2.naili

3.fehim

4. nedimi kadim

hangileri sebki hindi şiirin temsilcilerindendir?

a) 1 ve 2

b)2 ve 3

c)1-2-3-4

d)1-2-3

e)3 ve 4

d

 

50)murtaza paşanın macaristan seferini anlattığı el vaslul kamil kimindir?

a)veysi

b)nergisi

c9hıbri

d)tabi

e)riyazş

b

 

51)dürretül taç fi sahibül mirac adlı eserin dier adı nedir?

a)el vaslul kamil

b)siyeri veysi

c)tarihi ali osman

d)enisül müsamirin

e)dusturul amel

b

 

52)evliya çelebinin seyahatnamesiyle ilgili özelliklerinden hangisi ynalıştır?

a)türk dilinin gramer, üslup ve konu bakımından zenginliklerini ortaya koyan eserdir

b)osmanlı türkçesinin geçirdiği ses değişimlerini ortaya koymuştur

c)yöresel diller ve kültürler yazarın ağzından ilk elden tüm canlılığıyla dile getirilmiştir

d)11 ciltten meydana gelmiştr

e)17 yy da gezi türnün en önemli kaynağıdır

d

 

53)türk halk şiirine ynei tarz, teknik ve konularla yüksek bir olgunluğa ulaştıran 17 yy halk şairi hangisidir?

a)aşık ömer

b)benli ali

c)karacaoğlan

d)gevheri

e)kuloğlu

a

 

54)niyazi misri aruzla yazdığı şiirlerinde hangi şairlerin etkisinde kalmış?

a)yunus emre- baki

b)nesimi*fuzuli

c)fuzuli-baki

d)yahya-bahayi

e)nedim-nefi

b

 

55)18 yy nın padişah şairleri hagileridir?

a)3 ahmet*3 selim

b)4 murad*3 selim

c)3 ahmet*4 murad

d)kanuni sultan*1 ahmet

e92 mahmut*3 selim

a

 

56)halk ve divan şairlerini değerlendirdiği şairname isimli uzun manzumesinide şiir geleneğine vakıf eleştirel yaklaşımları bulunan aydın bir sanatçı kimliği ile edeni gücünü ortaya koyan 17 yy halk şairi hangisidir?

a)karacaoğlan

b)aşık ömer

c)benli ali

d)kuloğlu

e)köroğlu

b

 

57)18 yy soyut divan şiirin son önemli temsilcisi hangisidir?

a)nedim

b9nefi

c)şeyh galip

d)nabi

e9naili

c

 

58)hüsnü aşk mesnevisi hangi eserden etkilenmiştr?

a)leyla vü mecnun

b)hadikatüs süeada

c)defteri aşk

d)edhemü hüma

e)hubanname

a

 

59)hangisi 19 yy halk edebiyatı şairlerinden değildir?

a)bayburtlu zihni

b)erzurumlu emrah

c)aşık dertli

d)dadaloğlu

e)kuloğlu

e

 

60)ziya paşanın avrupai düşünce tarzını anlattığı eseri hangisidir?

a)terkibi bend

b)terci ben

c)harabat

d)şiir ve inşa

e)muhbir

b

 

61)tanzimat dönemin yenilikçi anlayışıya yazan şairler hangileridir?

a)namık kemal ziya paşa

b)şinasi-ziya paşa

c)muallim naci abdulhak hamit

d)recaizade mahmut ekrem muallim naci

e)abdulhak hamit şinasi

a

 

62)yenileşmeye başlayan divan şiiri 19 yy da hürriyet kavramını hangi form içinde anlatmaya başlamıştır

a)gazel

b)kaside

c)mesnevi

d)murabba

e)şarkı

b

 

63)neylerse güzel eyler redifli ilahi kime aittir

a)yunus emre

b)pir sultan abdal

c)diyarbakırlıo ahmet murşid

d)erzurumlu ibrahim hakkı

e)hacı bayram veli

d

 

64)hangisi 19 yydaki gelişmelerden değildir?

a)yeniçerilileirn kaldırılması

b)tanzimat fermanının ilani

c)tercme odasının kurulması

d)encümeni danışin kurulması

e)tercüme heyetin kurulması

e

HAZIRLAYAN BÜŞRA KAYMAK’A TEŞEKKÜRLER..

18. yy deneme

1)XVIII.yy da Sebk i Hindî nin türk şiirindeki son büyük temsilcisi aynı zamanda şiirlerinde bu üslubu en iyi ve en fazla yansıtan şair aş.han

a)şeyh galip

b)arpaeminizade samî

c)halepli edip

d)sünbülzade vehbi

e)nahifî

 

A

2)asıl adının muhammet esat olan Şeyh Galip in doğumuna han. terkible tarih düşürülmüştür

a)esir aşk

b)eser i aşk

c)gûş ı ârzular

d)nev zemin

e)aşk olsun

 

B

3)tarikat bağlısının kendi manevi gelişmişlik düzeyini gizlemek böylece nefsini kibir ve gösterişten uzak tutmak amacıyla gerek giyim kuşam gerekse söz ve davranışlarıyla halkın ayıplamasına neden olacak bir görüntü vermesine………..denir

a)mevlevilik

b)hindilik

c)melamilik

d)melamlık

e)tasavvuf

C

4) Şeyh Galip in Hüsnü Aşk adlı eserinde”Bu güm-rehin oldı dest-gîri

Öğretdi sühanda tarz-ı Pîr i(yolunu kaybetmiş bu adamın elinden tuttu:şiirde mevlana tarzını öğretti ) beyitiyle pîr yani mevlana tarzını öğrettiğini ve uzun uzadığa anlattığı aş.han

a)dedesi kûcek muhammet dede

b)şeyh aşçıbaşı hüseyin dede

c) fars şairi hoca neşet

d)babası mustafa reşit efendi

e)arapça hocası hamdi efendi

 

D

5)muğlalı ibrahim şahidî Dede nin yazdığı Türkçe farsça manzum bir sözlük olan eser aş.han

a)defter i aşk

b)cezire i mesnevi

c)şerh i cezire i mesnevî

d)munisü l uşşak

e)tuhfe i şahidî

 

E

 

6)”gülzâr ı sühanda gül-i hod-rûy”beytinin diliçi çevirisi aş.han

a)sözün gül bahçesinde kendiliğnden yetişen bir gül

b)ansın benim o yâr i vefâdarım ağlasın

c)söz gül bahçesinde kendilğndn yetişir

d)gül söz bahçesinde kendilğnden yetişen bir gül

e)gül mevsiminde güller açar

 

A

7)XVIII.YY da Şeyh Galip in yolundan gittiği şairlerdn değildir

a)fuzuli

b)zatî

c)nefî

d)nabî

e)nedîm

 

B

8)Hoca neşet in tavsiyesiyle Şeyh Galip in okumaya başladığı fars şiirinin en önemli temsilcisi aş.han

a)neşet

b)pertev

c)nesip dede

d)şevket buharî

e)fuzulî

 

D

9)Şeyh Galip aş.tarikatlardan han.mensuptr?

a)bektaşilik

b)kadirilik

c)mevlevilik

d)nakşbendilik

e)halvetilik

 

C

10)mevlevilerin manevi eğitim süreçlerinden biridir.Tekkenin farklı yerlerinde 1001 gün hizmetle geçirilme süresine aş.han ad verilir

a)çile

b)asitane

c)harem

d)mesnevihan

e)hazire

 

A

11)Şeyh Galip in “kan ağlasın bu dîde i dürbârım ağlasın/Ansızın benim o yar i vefâdârım ağlasın” dizelerini ölümüne duyduğu üzüntündn dolayı yazdğı dostu aş.han

a)nesip dede

b)hoca neşet

c)esrar dede

d)mehmet emin çelebi

e)hamdi efendi

 

C

12)aş. Han.Şeyh Galip in eserlerinden değldir?

a)divan

b)hüsnü aşk

c)şerh i cezire i mesnevî

d)tuhfe i şahidi

e)es-sohbetü s safiyye

 

D

13)aş.han.Şeyh Galib in Divanı nın özelliklerindn değldir?

a)şair 24 yaşında iken ilk defa Pertev tarafndan tertip edilmiştir

b)ilk olarak 1252/1836 yılında Kahire Bulak Matbaası nda eski harflerle basılmıştır

c)Divan üzerinde Abdülkadir gürer doktora çalışması yapmıştr

d)eski harflerle 1993 te naci okçu tarafndan yayımlanmş

e)muhsin kalkışım hem doktara yapmş 1994 te de yeni harflerle yayınlamştr

 

D

14)Şeyh Galip ın 1782 1783 yıllarına karşılık gelen 6ayda yazdığı ve yeni harflerle son kez Muhammet Nur Doğan tarafından yayımlanan eseri as.han

a)divan

b)hüsn ü aşk

c)şerh i cezire i mesnevi

d)es sohbetü s safiyye

e)cezire i mesnevi

 

B

15)Şeyh Galip mevlevî şeyhlerinden Köseç Ahmet dede nin “er risatü l bahriyye fi tarikati l mevleviyye”adlı eserine Arapça bir talikat olarak yazdığı eseri aş.han

a)şerh i cezire i mesnevi

b)hüsnü aşk

c)cezire i mesnevi

d)es sohbetü s safiyye

e)divan

 

D

16)Bir eserin kenar kısımlarına açıklayıcı notlar düşmek veya aynı amaçla ayrı bir eser yazmaya ne ad verilir?

a)talikat

b)çile

c)asitane

d)harem

e)mesnevihan

 

A

17)Seyh Galip in aş.han şair üslubundn etkilenerek kendi üslubunu oluştrduğu şairlerdn değldir?

a)fuzulî nin aşıkanelğndn

b)bâki nin rindaneliğndn

c)nabî nin hikemilğndn

d)sürurinin tarihçiliğndn

e)nedim in mahallî folklorik söyleyşindn

 

D

18)aş.han.Sebk i hindi ye karşılık gelen kelimelerdn değildir?

a)şevketane tavır

b)şevket tarzı

c)taze zemin

d)nev zemin

e)nev i ayîn

 

E

18)Sebk i hind de şaire sözü kısaltma olanağı sağlayan soyut ve somut kelimeler arasında yapılan tamlamalara Ne ad verilir

a)kudema tavrı

b)nev zemin

c)izafet i itibari

d)izah ı itibar

e)şevket tarzı

 

C

19)Şeyh Galip in “çeşm i hâb-alûde-i baht ı siyah”tamlaması ile ilgili aş.han yanlıştır?

a)kara bahtın uykulu gözü anlamında

b)hâb-âlûde ve baht ı siyah sözcükleri birleşik sıfattırlar

c)zincirleme isim tamlamasıdır

d)kara baht somut uykulu göz ise soyut kavramlardır

e)soyut somut Kavramlarndan dolayı anlamı zihinde canlandırması güclenir

 

D

20)aş..izafet i itibarı ile kurulmuş tamlamalardan han.anlamı yanlış verilmiştr

a)gûş ı ârzûlar-arzuların kulağı

b)seyl-âb-ı keder-keder seli

c)şikar ı bûy ı ma’nâ-mana anlamanın avı

d)tâb ı şu’le-i fikr-düşünce alevinin harareti/parlaklığı

e)mevc-i seyl i nâle-inleme selinin dalgası

 

C

21)Şeyh Galip in şiirlerinde kullandığı sanatlardan değldir?

a)teşbih,istiare

b)telmih,kinaye

c)hüsn i tahlil

d)tecrit

e)mecaz ı mürsel

 

D

22)aş.han.Galip ın şiir diline ait özelliklerdn biri değildir

a)şiirlerinde soyut somut kavramların beraber yer aldığı zircirleme tamlamaları kullanması

b)sözü uzatan birtakım sanatlardan uzak durmştr

c)yabancı kelimelere özellikle de farsça kelimelere ağirlık vermemiştr

d)deyimlerden ve günlük konuşma dilinin ifadelerndn yararlanmştır

e)bazı şiirlerinde sade türkçe de kullanmıştır

 

 

C

23)Şeyh GAlip in “lafzdan zîrâ ki ma’nâdır garaz”sözüyle asıl anlatmak istediği aşa.han?

a)lafız anlamdan daha önemlidir

b)anlam lafızdan daha önemlidir

c)lafız ve anlam aynı değerdedr

d)lafız ve anlam aynı değerde değildir

e)lafız da anlam da önemli değldir

 

B

24)Şeyh Galip in diliçi çevirisi”tanıdık olmayan mananın baskını nedeniyle Galip in şiirleri kısaldı.Bilmiyorum,acaba kendisi sözünü neyle daha çekici hâle getirecek?” olan beyit aş han?

a)Muhâl add eylemişlerken gazelde şâ’irân ı Rûm

Ben îcâd eyledim ol Şevketâne tarz ı eş’ârı

b)Âşina lafz iledir cünbüş i mâ’nâ yı lâtîf

Gülsitân ı İreme sebze i bîgâne abes

c)Hücûm ı ma’nî bîgâneden teng oldu eş’ârı

Aceb Gâlib kelâmın neyle dil-keşlendirir bilmem

d)Gâlib hulâsa râst-rev i semt i ma’nîyim

Râh ı sühanda reh ber i mazmûna uymuşum

e)Ol şâ’ir i kem-yâb benim kim Gâlib

Mazmûnlarımı anlamamak ayb olmaz

 

C

 

25)Nabi,Nedim Edip gbi şairlerin şiirlerinde sevgilinin güzellik unsurlarndan olan Şeyh Galip tarafndan da kullanıp gazelne redif olan “çesm i kebûd”un anlamı aş.han?

a)ağlayan göz

b)mavi göz

c)uykulu göz

d)bir içim su

e)gözceğizim

 

B

 

26)Şeyh Galip in”çeşme i mihr,kulzüm i şu le,mevc i şerâre”tamlamalarnda aş.han.edebî sanatlardan yararlanmiştr

a)hüsn i tahlil

b)teşbih

c)tenasüp

d)tezat

e)istiare

 

D

 

27)aşağıdaki mısraların han.paradoksal imaj bulunmaktadır?

a)eşk bir sahbâ yı âteşdir gözüm peymânesı

b)tebessümü eder ıslâh sûziş i ciğerim

c)nemek ziyâde olunca olur kebâb leziz

d)sühan sâz ı cùnûnun dinlenir da’vâsı bürhansız

e)dûş ı câna niçe bir bâr olacakdır bedenim

 

A

 

28)Bir duyu organının bir diğer duyu organının eylemini de gerçekleştirmesi veya farklı duyu organlarını ilgilendiren kavramların aynı ifadede birleştirilmesi olarak tanımlanan ve Şehy Galip in şiirlerınde de görülen Sebk i hindi özelliği aş han

a)paradoksal imaj

b)çoklu duyulama

c)ma’nî i bîgâne

d)hayal

e)tasavvuf

 

B

 

 

29)aş.han.bakışın ve gözün susma özelliğinı dile getiren çoklu duyulama tamlamaları birarada verilmiştir

a)çeşm ı sühan gû

b)güft gûy ı nigeh

c)gamze i güya,lisân ı gamze

d)zebân ı gamze i cellad ı yâr

e)hamûşân ı nazar,çeşm i hamûş

 

E

 

30)aş.tamlamalardan han.renkli kokudan bahsedilerek çoklu duyulama yapılmıştr

a)nigâh ı germ

b)kelâm ı telh

c)şîrîn sühan

d)bûy ı telvin

e)şu le i avaz

 

D

 

31)aş.tamlamalardan han.saça benzetilerek onun kokusundan söz edilerek çoklu duyulama yapılmştr

a)nezzâre i germ

b)bir germ nigâh etmek

c)nükhet i zülf i sühan

d)şu le i sadâ

e)sühan ı telh

 

C

 

32)Şeyh Galip in göze konuşma özelliğini vererek çoklu duyulama yaptğı beyiti aş.han

a)sırr ı aşk olmaz o fettân ı cihândan pinhân

Çeşm i gûyâsı bana söyledi bî harf ü zebân

b)Gûş eylemişim gamze i gammâzdan Es ad

Derd i dili söylenmeyecek râz sanırdm

c)sâki getir ol âbı ki âteş hurûş ola

Her bir habâbı kulzüm i dûzah be dûş ola

d)bâlâ rev olan ancak mâ nâ yı mücerreddir

Tasvîri Mesîhânın büt hânede kalmışdır

e)şîşe i elfâzımız sahbâ yı tahkik istemez

Bir perî zâd ı hayâle cilvegehdir her biri

 

A

 

33)Aş.han.Şey Galip hayatta iken etkisinde kalarak şiirler söylemişlerdir

a)vakanünivs pertev-ziver paşa

b)ayıntaplı aynî-bosnalı fehmi

c)esrar dede-neyyir dede

d)şeref hanım-bayburtlu zihni

e)şeyhülislam arif hikmet-enderunlu rasih

 

C

 

34)Şeyh Galip in”Hüsn ü Aşk” mesnevisindn ilham alarak “Gülşen i Aşk “adlı nazire yazan şair aş.han

a)Yenişehirli avni

b)Keçecizade İzzet Molla

c)Şeyhülislam Ârif Hikmet

d)Bayburtlu Zihni

e)Bosnalı Fehîm

 

B

 

35)Modern Türk Şiirinde Şeyh Galip in şiirlerinden yararlanan şairlerdn değildir

a)Ahmet Haşim

b)behçet necatigil

c)asaf halet çelebi

d)sezai karakoç

e)şeref hanım

 

E

 

36)Şeyh Galip e ve Hüsn ü Aşk a göndermelerde bulunan yazar ve eseri aş.han

a)Fazıl Hüsnü Dağlarca-Şeyh Galip e Çiçekler

b)ahmet hamdi tanpınar-huzur

c)hilmi yavuz-kara kitap

d)orhan pamuk-huzur

e)kenan sarıalioğlu-aşk ve güzellik

 

B

 

37)Şeyh Galip e ve Hüsnü Aşk a göndermelerde bulunan yazar ve eseri aş.han

a)ahmet hamdi tanpınar-kara kitap

b)izzet molla -gülşen i aşk

c)orhan pamuk-kara kitap

d)ahmet necdet-güzellik ve aşk

e)ahmet haşim-huzur

 

C

 

38)Şeyh Galip e Çiçekler adlı başlığyla Hüsn ü Aşk vezninde şiirler söyleyen modern türk sairi aş.han

a)ahmet haşim

b)ahmet hamdi tanpınar

c)orhan pamuk

d)fazıl hüsnü dağlarca

e)behçet necatigil

 

D

 

39)Genç okuyucuları”bu aşk hikâyesinin güzellik ve zenginliğyle karşı karşıya getirmek” niyetıyle eserin diliçi çevirisini yaparak Hüsn ü Aşk/Güzellik ve Aşk adıyla yayımlayan şair ve çevirmen

a)ahmet necdet

b)asaf halet çelebi

c)sezai karakoç

d)hilmi yavuz

e)ahmet haşim

 

A

 

40)”Aşk ve Güzellik”başlığı altında Hüsn ü Aşk tan yaptığı diliçi çevirilerini kitaplaştırdığı şair ve çevirmen

a)fazıl hüsnü dağlarca

b)kenan sarialioğlu

c)ahmet necdet

d)orhan pamuk

e)ahmet hamdi tanpınar

 

B

 

41)”Gelmişdir o şair i yegâne/Gûya bu kitâb içün cihâne”mısralarıyla hüsn ü aşk eserinin önemini engüzel ve özlü biçiminde anlatan şair veya yazar aş.han

a)şinasi

b)namık kemal

c)ziya paşa

d)ahmet hamdi tanpınar

e)fazıl hüsnü dağlarca

 

C

 

42)Şeyh Galip in Hüsn ü Aşk ile ilgili bilgilerdn han yanlştır

a)26yaşnda yazmş 2042bexit ve 6 şar bentten oluşan 4 tardiyyedn oluşmuştr

b)mef ûlü mefâ ilün fe ûlün kalıbıyla yazılmıştır

c)anlatım tekniklerindn tahkiye ve tasvirdn yararlanlmş

d)klasik mesnevilerdeki mukaddime hikâye ve hatime yer verilmiş

e)mevlana ve dedesine övgülerde bulunmuş

 

E

 

43)Nabî nin Hayrabad ı gibi bir mesnevinin bir daha yazılamayacağı iddası üzerine,Şeyh Galip in yazmaya karar verdiğı eseri aş.han

a)Munisü l Uşşak

b)leyla vü mecnun

c)es sohbetü s safiyye

d)hüsn ü aşk

e)şerh i cezire i mesnevi

 

D

 

44)Hüsn ü Aşk mesnevisi ile ilgili bilgilerdn aşa.han yanlıştır

a)aşk ve tasavvuf konuludur

b)vahdet i vücut felsefesini paradoksal imajlarla anlatmştr

c)temsili/alegorik bir dille anlatmştr

d)tasavvufî bir aşk hikayesi kadr bir edebi tenkit bir poetika kitabıdır

e)Nabin in Hayrabad eserine nazire yapmştr

 

 

E

 

45)aş.han.Hüsn ü Aşk mesnevisinin bölümlerindn değildir

a)sebeb i telif

b)mebahis i diger

c)zatu’s suver

d)zümre i âhar

e)fahriye i Şairane

 

C

46)Şeyh Galip in hüsn ü aşk mesnevisiyle benzerlikler görülen ve etkisi olan eserlerdn değldr

a)Leyla vü Mecnun

b)Sıhhat ü maraz

c)mantıku t tayr

d)munisü l uşşak

e)tuhfe i şahidî

 

E

47)Hüsn ü Aşk a nazire yazan şair ve eseri aş.han

a)izzet molla-can u canan

b)mevlana-mesnevi

c)refi i amidi-can u canan

d)nabi-hayrabad

e) yusuf sineçak-cezire i mezire

 

 

HAZIRLAYAN GÜLER HORASAN’A TEŞEKKÜRLER..

 

TAKİP EDİYORSANIZ LÜTFEN BEĞENİN..